Vaststellingsovereenkomst bij ziekte: teken (nog) niet

Ben je ziek en ligt er een vaststellingsovereenkomst op tafel? Dan is het belangrijkste advies: teken nog niet. Tijdens ziekte heb je extra ontslagbescherming, en juist die geef je op door te tekenen. In het slechtste geval verlies je zowel je Ziektewet- als je WW-uitkering.

Waarom je bij ziekte beter niet tekent

Een vaststellingsovereenkomst (VSO) regelt ontslag met wederzijds goedvinden. Bij een gezonde werknemer is dat vaak een prima route. Maar als je ziek bent, ligt het anders. De wet geeft je tijdens de eerste 104 weken van ziekte een opzegverbod: je werkgever mag je dienstverband in die periode in principe niet beëindigen.

Dat opzegverbod is je sterkste kaart. Je werkgever blijft verplicht je loon door te betalen (minimaal 70%, vaak meer volgens je cao) en moet samen met jou aan re-integratie werken. Teken je een VSO, dan verdwijnt die bescherming in één klap, en daarmee meestal ook je recht op een uitkering.

Het risico: geen Ziektewet én geen WW

Dit is het kernprobleem. Wie ziek uit dienst gaat, valt niet onder de WW maar onder de Ziektewet. Het UWV kijkt bij een VSO tijdens ziekte naar twee dingen, en op allebei kun je vastlopen:

• Geen WW. Voor WW moet je beschikbaar zijn voor werk. Ben je ziek op je ontslagdatum, dan ben je dat niet, en wijst het UWV de WW-aanvraag af.
• Geen Ziektewet. Door tijdens ziekte met ontslag in te stemmen, pleeg je volgens het UWV vaak een benadelingshandeling: je werkt mee aan het einde van je loondoorbetaling. Het UWV mag de Ziektewet-uitkering dan (deels) weigeren.

Het gevolg kan zijn dat je na het tekenen volledig zonder inkomen zit: geen loon, geen Ziektewet, geen WW. Dat is een veel groter risico dan bij een VSO van een gezonde werknemer.

Wanneer tekenen soms wél kan

Er zijn situaties waarin een VSO tijdens of na ziekte verdedigbaar is, maar bijna altijd alleen met juridisch advies vooraf:

• Je bent aantoonbaar volledig hersteld en je re-integratie is afgerond. Dan vervalt het opzegverbod en is het risico kleiner.
• De twee ziektejaren zijn voorbij en je ontvangt een WIA-beoordeling. De situatie is dan anders dan tijdens de loondoorbetalingsperiode.
• De ziekte staat los van het werk en er ligt een vergoeding die het uitkeringsverlies ruimschoots compenseert. Dit is een rekensom die je niet alleen moet maken.

In alle andere gevallen geldt: eerst laten checken, dan pas beslissen.

Wat je in plaats daarvan doet

Krijg je tijdens ziekte een VSO aangeboden, neem dan deze stappen:

1. Teken niets en zeg niets toe in een gesprek. Je hebt altijd bedenktijd en bent niet verplicht ter plekke te reageren.
2. Vraag de overeenkomst schriftelijk op en laat hem juridisch controleren voordat je iets ondertekent.
3. Blijf meewerken aan re-integratie. Zo houd je je loondoorbetaling en je sterke positie vast.
4. Onderhandel vanuit je opzegverbod. Omdat je werkgever je niet zomaar kan ontslaan, is er ruimte voor betere voorwaarden.

Wat je bij ziekte kunt onderhandelen

Besluit je (na advies) toch in gesprek te gaan, dan is je ziekte juist een onderhandelingstroef. Punten die in zo'n VSO extra aandacht verdienen:

• Een hogere vergoeding dan de kale transitievergoeding, als compensatie voor het uitkeringsrisico dat je loopt.
• Doorbetaling tot na de twee ziektejaren, zodat je niet tussen wal en schip valt.
• Afspraken over re-integratie en behandelkosten die doorlopen na je laatste werkdag.
• Een vrijwaring waarin staat dat het ontslag niet aan jou te verwijten is.

Reken je transitievergoeding alvast door als ijkpunt voor het gesprek, en laat een jurist beoordelen welke opslag in jouw situatie redelijk is.

Veelgestelde vragen