Concurrentiebeding in je VSO: wat zijn je opties?

Het concurrentiebeding is misschien wel het lastigste onderdeel van je vaststellingsovereenkomst, niet omdat het juridisch ingewikkeld is, maar omdat de gevolgen pas zichtbaar worden als je een nieuwe baan zoekt. De goede onderhandelingsruimte zit precies nú: voordat je tekent.

Wat is een concurrentiebeding?

Een concurrentiebeding is een afspraak in je arbeidscontract die je na het einde van je dienstverband beperkt om bepaald werk te doen, bijvoorbeeld bij een concurrent, in een bepaalde regio of voor een bepaalde periode [1][2]. Een aanverwant beding is het relatiebeding: dat beperkt contact of werk met klanten, leveranciers of andere relaties van je voormalige werkgever [1][2].

Een concurrentiebeding kan gaan over het soort werk, de nieuwe werkgever, een regio en de duur van de beperking. In het contract staat vaak ook welke boete geldt bij overtreding [1].

Wanneer is het rechtsgeldig?

Een concurrentiebeding is alleen geldig als [1][3]:

• Het schriftelijk is overeengekomen.
• Je meerderjarig was bij ondertekening.
• Bij een tijdelijk contract: je werkgever schriftelijk en specifiek motiveert welk zwaarwegend bedrijfsbelang het beding rechtvaardigt.
• Het beding duidelijk is omschreven en onderbouwd; bij een nieuwe functie of veranderd werkgebied moet worden bekeken of het beding nog actueel en houdbaar is.

Loopt jouw beding op één van deze punten mank? Dan heb je een sterke positie om het te laten vervallen of te laten beperken. De rechter kan een beding geheel of gedeeltelijk vernietigen als de wettelijke toets daarvoor ruimte geeft [2][3].

Waarom de VSO jouw beste moment is

Hier komt de kern: zodra je werkgever je een vaststellingsovereenkomst aanbiedt, verandert je positie. Je werkgever wil dat jij tekent. Leg daarom vóór ondertekening vast of het concurrentiebeding en relatiebeding vervallen, worden beperkt of blijven gelden. Doe je dat niet, dan kan discussie later alsnog bij de rechter belanden [2].

Drie opties: schrappen, beperken, afkopen

Onderhandel niet zwart-wit. Je hebt drie smaken:

1. Volledig laten vervallen. De werkgever bevestigt schriftelijk dat hij geen rechten meer ontleent aan het beding. Ideaal als je nog niet weet waar je heen wil.
2. Beperken. Korter (bijvoorbeeld van 12 naar 3 maanden), kleiner (alleen directe concurrenten), of vrijgesteld voor specifieke werkgevers.
3. Afkopen. Je werkgever betaalt een extra vergoeding in ruil voor handhaving van het beding. Dit kan zinvol zijn als je sowieso buiten de sector wil werken.

Kom je er niet uit, dan kan de rechter het beding toetsen en eventueel geheel of gedeeltelijk vernietigen. Als het beding je in belangrijke mate belemmert om anders te werken, kan de rechter ook een vergoeding toekennen voor de duur van de beperking [3].

Het relatiebeding: vergeet hem niet

Een relatiebeding is in zekere zin nog vervelender dan een concurrentiebeding, omdat het je netwerk beperkt, niet de markt. Juridisch wordt het op deze pagina’s behandeld als een vorm of variant van het concurrentiebeding [1][2]. Behandel het beding daarom net als het concurrentiebeding: laat het expliciet schrappen of inperken in de VSO.

Pas op met een geheimhoudingsbeding dat zo breed is geformuleerd dat het feitelijk neerkomt op een relatiebeding. We zien regelmatig formuleringen die "alle bedrijfsmatige informatie inclusief klantnamen" verbieden. Dat is in de praktijk een verkapt verbod om in dezelfde sector verder te werken.

Voorbeeldzinnen voor in je VSO

Vraag je werkgever om één van deze formuleringen:

"Werkgever doet uitdrukkelijk afstand van het concurrentiebeding zoals opgenomen in artikel [X] van de arbeidsovereenkomst, alsmede van iedere andere bepaling die werknemer beperkt in zijn vrijheid bij een nieuwe werkgever in dienst te treden."

"Het concurrentiebeding wordt beperkt tot een termijn van [3] maanden na einddatum, en is uitsluitend van toepassing op de directe concurrenten zoals vermeld in bijlage A."

Veelgestelde vragen

Bronnen

1. Ondernemersplein: concurrentiebeding bij ontslag. Overheidsuitleg over inhoud, geldigheid, tijdelijke contracten, relatiebeding en handhaving.
2. De Rechtspraak: concurrentiebeding en relatiebeding. Uitleg over conflicten, rechterlijke toetsing en de geldigheid van concurrentie- en relatiebedingen.
3. Burgerlijk Wetboek artikel 7:653. Wettelijke basis voor concurrentiebedingen, vernietiging, ernstig verwijtbaar handelen en vergoeding.
4. Ondernemersplein: wetswijziging concurrentiebeding. Status van de aangekondigde aanscherping; de ingangsdatum is nog niet bekend.