Vaststellingsovereenkomst: de complete gids (2026)

Krijg je een vaststellingsovereenkomst aangeboden, of denk je dat er een aankomt? Dan loont het om je goed in te lezen vóór je tekent. In deze gids leggen we (in begrijpelijk Nederlands) uit wat een VSO is, welke bedragen redelijk zijn en op welke voorwaarden je moet letten om je WW-uitkering veilig te stellen.

Wat is een vaststellingsovereenkomst?

Een vaststellingsovereenkomst (vaak afgekort tot VSO en juridisch ook bekend als een beëindigingsovereenkomst) is een schriftelijke afspraak tussen werkgever en werknemer waarmee jullie samen het dienstverband beëindigen. Omdat beide partijen tekenen, hoeft je werkgever geen ontslagvergunning aan te vragen bij het UWV en hoeft hij niet langs de kantonrechter.

Voor jou heeft een VSO twee belangrijke voordelen: je behoudt in principe je recht op een WW-uitkering, en je kunt onderhandelen over voorwaarden die in een gerechtelijk ontslag onmogelijk waren: denk aan extra ontslagvergoeding, het laten vervallen van een concurrentiebeding of een positief getuigschrift.

Wanneer krijg je een VSO aangeboden?

Werkgevers gebruiken een VSO meestal in deze situaties:

• Reorganisatie of bedrijfseconomisch ontslag. De werkgever wil een UWV-traject vermijden en biedt vertrek met een ontslagvergoeding aan.
• Disfunctioneren of een verstoorde arbeidsrelatie. De werkgever vermoedt dat een ontbindingsverzoek bij de kantonrechter te risicovol is, en kiest voor onderhandeld vertrek.
• Langdurige ziekte (na 2 jaar). Het opzegverbod tijdens ziekte vervalt na 104 weken; veel werkgevers ronden de arbeidsrelatie dan af via een VSO.
• Wegnemen van een conflict. Soms is een VSO een manier om snel uit een vastgelopen situatie te komen, met afspraken over geheimhouding en finale kwijting.

Wat staat er standaard in een VSO?

De volgende onderdelen kom je in vrijwel iedere vaststellingsovereenkomst tegen. Loop ze één voor één na:

Transitievergoeding: wat is redelijk?

De wettelijke transitievergoeding is sinds 2020 voor iedere werknemer gelijk: 1/3 maandsalaris per gewerkt jaar, vanaf je eerste werkdag. Bij een onvolledig jaar wordt naar rato gerekend. Bij een formeel ontslag is dit de wettelijke vergoeding; in een VSO gebruik je dit bedrag vooral als ijkpunt.

De uiteindelijke ontslagvergoeding in een VSO spreek je vrij af. Omdat je werkgever een procedure wil voorkomen, is het vaak verdedigbaar om 25% tot 100% extra bovenop de wettelijke transitievergoeding te vragen. Hoe sterker je positie (lange dienstverband, vast contract, geen verwijtbaar gedrag), hoe meer ruimte er is.

Wil je dit zelf uitrekenen, kijk dan in onze gids over de transitievergoeding berekenen.

Behoud je je WW-uitkering?

Dit is voor de meeste werknemers de belangrijkste check. Het UWV beoordeelt drie dingen:

1. Initiatief. Het ontslag moet aantoonbaar van de werkgever komen. De VSO moet dit expliciet vermelden.
2. Verwijtbaarheid. Er mag geen sprake zijn van een dringende reden (zoals fraude of werkweigering). Zorg dat de tekst dat uitsluit.
3. Opzegtermijn. De wettelijke opzegtermijn moet zijn gerespecteerd. Anders krijg je tijdelijk geen WW.

We schreven hier een aparte gids over: vaststellingsovereenkomst en WW. Daarin staan ook de exacte formuleringen die in je VSO moeten staan.

7 rode vlaggen om te checken

Loop deze lijst voor jezelf na. Komt er ook maar één punt voor in je VSO, dan is dat reden om door te vragen of de tekst aan te passen.

1. Een te lage of ontbrekende ontslagvergoeding, zonder goede uitleg waarom die afwijkt van de wettelijke transitievergoeding.
2. Geen wettelijke opzegtermijn aangehouden. Dat kost je weken WW.
3. Een formulering die het ontslag op jouw initiatief plaatst.
4. Een breed concurrentie- of relatiebeding dat ongewijzigd blijft staan.
5. Een geheimhoudingsbeding dat referenties of meldingen verbiedt.
6. Bonus, dertiende maand of niet-genoten vakantiedagen die niet zijn meegenomen in de eindafrekening.
7. Een te krappe bedenktijd of een tekst die de wettelijke 14 dagen probeert te beperken.

Tekenen, onderhandelen of weigeren?

Een VSO is een onderhandelingsdocument, geen voorgekookt ontslag. Je hebt drie opties:

• Tekenen. Doe dit alleen als alle voorwaarden klopt en de vergoeding marktconform is.
• Onderhandelen. In de meeste gevallen is dit de beste keuze. Je werkgever heeft al besloten dat je weggaat. Er is dus ruimte.
• Weigeren. Doe dit weloverwogen. Je werkgever moet dan via UWV of kantonrechter, en de uitkomst is onzekerder voor beide partijen.

In de gids vaststellingsovereenkomst tekenen of niet lopen we 7 vragen langs die helpen om die keuze te maken.

Bedenktijd en je 14-dagenrecht

Heb je al getekend en wil je toch terug? Dan helpt de wet je. Op grond van artikel 7:670b BW heb je 14 dagen wettelijke bedenktijd nadat de overeenkomst tot stand is gekomen. Binnen die periode kun je de VSO zonder reden en zonder kosten ontbinden. Een korte schriftelijke verklaring is genoeg.

Staat de bedenktijd niet expliciet in de VSO vermeld? Dan loopt de termijn automatisch op naar 21 dagen. Goed om te weten. En juist omdat veel werkgevers de bedenktijd vergeten op te nemen, is dat een belangrijke check.

Wanneer schakel je een jurist in?

Eerlijk: bijna altijd. Niet omdat je werkgever te slecht van wil is, maar omdat een VSO een document is met juridische valkuilen die je zonder ervaring lastig herkent. Bovendien:

• Werkgevers vergoeden vrijwel altijd een deel van jouw juridische kosten. Vraag er expliciet om in de onderhandeling.
• De gemiddelde extra opbrengst van een onderhandelde VSO ligt tussen €5.000 en €15.000; je betaalt dat ruimschoots terug.
• Een jurist kan ook namens jou onderhandelen, zodat je niet zelf met je leidinggevende of HR aan tafel hoeft.

Wil je eerst weten wat een controle normaal kost? Lees dan ook: VSO laten controleren kosten.

Veelgestelde vragen over de VSO